Trzydzieści trzy lata temu, 19 marca 1993 roku, w uroczystość św. Józefa, Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny, Zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus otrzymało status instytutu zakonnego habitowego na prawie papieskim.
Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego, aby zgromadzenie mogło uzyskać status instytutu na prawie papieskim, musi spełnić określone kryteria.
1. Boża inspiracja powstania zgromadzenia
U początków każdego zgromadzenia zakonnego stoi zawsze Boża inspiracja udzielona założycielowi. To on, rozeznając znaki czasu, daje początek wspólnocie, początkowo nieformalnej. Pierwszym etapem jest podjęcie przez jej członków życia wspólnotowego oraz realizowanie wymagań wynikających z charyzmatu założycielskiego.
Z czasem wspólnota, rozeznając zamysł Boży, stara się o aprobatę władz diecezjalnych. Po odpowiednim okresie stabilnego rozwoju oraz ukształtowaniu określonego stylu życia, biskup diecezjalny może erygować (czyli powołać i zatwierdzić) nowy instytut życia konsekrowanego – pod warunkiem uzyskania nihil obstat Stolicy Apostolskiej. W przypadku braku takiej zgody biskup nie może ważnie utworzyć instytutu.
2. Aprobata Stolicy Apostolskiej
Aby uzyskać zgodę Stolicy Apostolskiej, biskup – w ramach konsultacji – powinien przedłożyć Kongregacji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego odpowiednią dokumentację dotyczącą powstającego instytutu.
Wymóg ten ma na celu uniknięcie tworzenia zgromadzeń niepotrzebnych, dublujących istniejące charyzmaty lub pozbawionych realnych perspektyw rozwoju. Konsultacja ze Stolicą Apostolską uwzględnia także przyszłość wspólnoty i możliwość ubiegania się w dalszym etapie o status instytutu na prawie papieskim.
3. Erygowanie instytutu na prawie diecezjalnym
Po uzyskaniu pozytywnej opinii Stolicy Apostolskiej, wyrażonej poprzez nihil obstat, biskup diecezjalny może erygować instytut dekretem. Od tego momentu zgromadzenie funkcjonuje jako instytut na prawie diecezjalnym i pozostaje pod opieką biskupa miejsca.
4. Zatwierdzenie na prawie papieskim
Warunkiem uzyskania zatwierdzenia na prawie papieskim jest rozwój zgromadzenia, zwłaszcza rozszerzenie jego działalności na kolejne diecezje i kraje.
Przejście ze statusu instytutu na prawie diecezjalnym do instytutu na prawie papieskim dokonuje się na wniosek przełożonego generalnego, działającego wraz ze swoją radą. Do wniosku należy dołączyć odpowiednią dokumentację spełniającą wymagane kryteria.
Z chwilą zatwierdzenia przez Stolicę Apostolską instytut uzyskuje status instytutu na prawie papieskim i podlega jej bezpośrednio w zakresie wewnętrznego zarządu oraz dyscypliny. Wyrazem tego jest również zatwierdzenie konstytucji zgromadzenia przez Stolicę Apostolską.
(Opracowano na podstawie: ks. Piotr Majer, Konsekwencje prawne zatwierdzenia instytutu zakonnego na prawie papieskim).
W przypadku Zgromadzenia Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus stosowny dekret potwierdzający nadanie statusu na prawie papieskim wydał prefekt Kongregacji – kard. Eduardo Martínez Somalo:
„Mając na względzie rozwój Zgromadzenia i jego owocną działalność w różnych diecezjach, kardynał Józef Glemp, poparty listami polecającymi Biskupów zainteresowanych, zwrócił się z prośbą o zatwierdzenie Zgromadzenia jako instytutu zakonnego na prawie papieskim.
Jego Świątobliwość Ojciec Święty Jan Paweł II, dnia 1 lutego 1993, po zapoznaniu się z pozytywną opinią Kongregacji Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego, przychylił się do prośby przedstawionej przez Arcybiskupa Warszawskiego.
Przeto, ta sama Kongregacja Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego, mocą niniejszego Dekretu oświadcza, że Instytut zakonny o nazwie „Zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus” jest Instytutem zakonnym na prawie papieskim polecając by za taki był przez wszystkich uznawany…”.
Tym samym zostały zatwierdzone konstytucje zgromadzenia według tekstu w języku włoskim, którego egzemplarz przechowywany jest w archiwum Kongregacji. Konstytucje wraz z Dyrektorium stanowią prawo własne tej rodziny zakonnej.
Zgromadzenie, założone w 1936 roku, otrzymało pierwsze konstytucje od swojego Założyciela, biskupa Adolfa Piotra Szelążka. W duchu odnowy Soboru Watykańskiego II tekst konstytucji został zrewidowany, a następnie zatwierdzony przez kard. Józefa Glempa, Prymasa Polski. W 1992 roku konstytucje i Dyrektorium zostały przedłożone Kongregacji wraz z prośbą o zatwierdzenie zgromadzenia na prawie papieskim.
Zatwierdzone konstytucje są dla wszystkich członków zgromadzenia drogowskazem na drodze do ewangelicznej doskonałości.
Przejście na prawo papieskie jest nieocenionym darem oraz potwierdzeniem ze strony Stolicy Apostolskiej, że charyzmat terezjański jest ważny i potrzebny w Kościele. Misja zgromadzenia – szerzenie miłości Bożej, zwłaszcza wśród młodzieży wychowywanej w duchu św. Teresy od Dzieciątka Jezus – znajduje w tym uznaniu swoje umocnienie.
Starania o uzyskanie tego statusu były owocem troski siostry Cherubiny Radzewicz, ówczesnej przełożonej generalnej, która pełniła tę funkcję przez dwie kadencje (1983–1995).
opr. s. Dawida Prusińska CST
